Paku Buwono Kawan Welas
Mitra dasih tarimane kasih,
Punjer pancer lima keblat papat,
Kawula ndherek sumendhe,
Terang kawan angiyup,
Welas asih wardaya bersih,
Narendra Surakarta,
Pangarsa Sinuwun,
Ambeg adil paramarta,
Sung palupi pepuntone tanah Jawi,
Mangko awoh kamulyan.
Manunggaling kawula lan gusti,
Pralampita isi sarta wadhah,
Jagad cilik jagad gedhe,
Kempal kumpul manungkul,
Tekad suci terus nyawiji,
Cakrawala binuka,
Gumelar gumulung,
Cipta rasa karsa karya,
Ngelur ngeli patut ngetut angleluri,
Nut ilining bengawan.
Baca Juga:Asesanti narendra ber budi,
Jarwa Jawi sasmita sinandi,
Kanjeng Sinuwun ing Surakarta,
Wejangan cetha mangkene,
Werdining kang memayu,
Pekik sigit manah sinanggit,
Sugeng jeneng rinipta,
Dene tembung hayu,
Bawana jagad cinipta,
Tata titi gemah ripah loh jinawi,
Wosing nata prasapa.
Samya sowan dhateng Sitihinggil,
Kraton Surakarta Hadiningrat,
Bangsal Sewayana gedhe,
Prasetya Jeng Sinuwun,
Prasapa ing manguntur tangkil,
Dhuwur sela tri denta,
Sumpah suci tuhu,
Lenggah minangka narendra,
Binathara mbahu dhendha nyakrawati,
Sunan Paku Buwana.
Gegebengan wedharan narpati,
Nata ambeg adil paramarta,
Wulang wewarah rinonce,
Angger anggering hukum,
Bawa laksana lan ber budi,
Netepi pangandika,
Medhar sabda arum,
Gancar lancar anggeganjar,
Sri narendra Surakarta amastuti,
Memayu hayuning rat.
Binarunging myang larasing gendhing,
Monggang ngumandhang ing awang awang,
Munya sigrak carabalen,
Amemuji ganda mastuti,
Gembira puspawarna,
Sri Katon mangungkung,
Kodhok ngorek sung prebawa,
Calapita gleyong udan anyartani,
Tindake sri narendra.
Baca Juga:Tata cara rahayu lestari,
Kanjeng Sunan siram jamas aglis,
Gusti Wandansari gya mranata,
Wayah anglonge srengenge,
Dumugi serep surup,
Waranggana wiyaga muji,
Mbrengengeng santi mulya,
Karaton pikantuk,
Kawibawan kawidadan,
Abdi dalem sentana pangarsa mukti,
Kabagyan kaluhuran.
Nganti malem ing midodareni,
Palenggahan sasana sewaka,
Bedhaya ketawang gladhen,
Parasdya dalem agung,
Lenggah dhampar kencana rukmi,
Lenggahan ing paningrat,
Nenging cipta kalbu,
Jajar jajar nguntarasana,
Para abdi dalem sluku ing maligi,
Minta sih panuwunan.
2.
Pangkur
Narpatmaja Surakarta,
Gusti Suryo Suharto dhasar wasis,
Olah seni adi luhung,
Mardi rehing kagunan,
Cekap cukup sakehing wignyan kacakup,
Sarat adat istiadat,
Kasantikan lahir batin.
Baca Juga:Paku Buwono Telulas,
Santana abdi pangarsa,
Kanjeng Gusti Pangeran Hangabehi,
Payung agung sinengkuyung,
Jejering pengayoman,
Mawi wayah lumaku wahyaning wahyu,
Marak cerak martotama,
Keprabon katitik becik.
Kaleksanan palakrama,
Raden Ayu Siti Zainab pilih,
Garwa jujur agung luhur,
Pinanggih bagya mulya,
Setya tuhu atut runtut siyang dalu,
Ayem tentreming bebrayan,
Tutug momong putra putri.
Kinarya tepa tuladha,
Bibit kawit boboting urup urip,
Babad bebed budi sadu,
Mangka kaca benggala,
Pasuwitan abdi gumreget gumregut,
Paugeran kasentanan,
Guyub rukun golong gilig.
3.
Kinanthi
Baca Juga:Kanjeng Kyai Udan Arum,
Daya gamelan mangungkung,
Udan arum aweh wangi,
Dhateng Kraton Surakarta,
Sentana pangarsa abdi,
Sigrak gumyak enak penak,
Jejeg pribadi mandiri.
Lamun gamelan tinabuh,
Udan asih tumrap dasih,
Sumawuring rasa welas,
Daya dinayan sesami,
Gawa gawe kewajiban,
Ngayahi pakaryan nagri.
Carabalen gathuk mathuk,
Panyutra busana kuning,
Gambyong panonthong munya,
Klenang klenut sung pepeling,
Kempul gong laras rinengga,
Kendhang loro jaler estri.
Matumpa sambung sumambung,
Pagelaran sitihinggil,
Kamandhungan Balerata,
Marakata Sri Manganti,
Dugi bangsal sewayana,
Anglangkungi lawang gapit.
Sunan Paku Buwono Kaping Patbelas,
Tumuju dhateng Masjid,
Sarana ngibadah,
Narendra trah Mataram,
Nindakake Jumatan wajib,
Kanthi jamaah,
Urut runtut prayogi.
Masjid Agung Surakarta Hadiningrat,
Masjid Laweyan Pengging,
Masjid Langenharja,
Masjid Ki Ageng Sela,
Masjid Kuthagedhe tumuli,
Demak Bintara,
Sareng kawula dasih.
Sri narendra lelana tepi samudra,
Reresik pinggir gisik,
Ing Parang Kusuma,
Lelaku tapa brata,
Ratu Kencana Hadisari,
Dadya kepranan,
Kedhaton jalanidhi.
Caos dhahar konjuk dhateng kiblat papat,
Sunan Lawu rumiyin,
Brawijaya gangsal,
Alas Kredha Wahana,
Katut Dewi Kala Yuwati,
Laut Selatan,
Sekar Dhaton Merapi.
5.
Megatruh
Kanjeng Sinuwun Surakarta nenuwun,
Negari suka basuki,
Sadarum kuncara arum,
Enget lampahan kawuri,
Kerep anandhang prihatos.
Agung luhur gegayuhan kang sempulur,
Kuat tekading pambudi,
Temu udhu bahu suku,
Ngrampungi kabeh pakarti,
Nadyan kahanan rekaos.
Taksih timur Jeng Sunan antuk pitutur,
Serat Wulangreh Centhini,
Wulang putra sana sunu,
Dewaruci Candrarini,
Reriptan pujangga katong.
Barang kawruh pangawikan lereh luruh,
Bebrayan sambet sesami,
Sambang sambung sawang srawung,
Gancar lancaring pakarti,
Mangkya Sinuwun sumorot.
Dagang bakul tani tukang sing pinunjul,
Prayogane den lakoni,
Sapa weruh tambel butuh,
Jeng Sinuwun nayogyani,
Amrih sumunaring pamor.
Jeng Sinuwun njajah desa milangkori,
Tedhak kutha Panaraga,
Pajimatan Tegalwangi,
Tlatah Nganjuk ing bang wetan.
Nalikane Pakasa Pang Wonogiri,
Ngadani pesta kepyakan,
Jeng Pangeran Mangkubumi,
Mandhegani upacara.
Ing Jatinom Ya Kowiyu duking nguni,
Kyai Ageng Gribig mejang,
Kirab apem saben warsi,
Jeng Sinuwun kersa tedhak.
Kabupaten Panaraga kang wigati,
Hadeging kang dhatulaya,
Kanjeng Sinuwun kaping dwi,
Dangu anggone mesanggrah.
7.
Gambuh
Busana sarwa besus,
Katon alus priyayine bagus,
Kanjeng Sunan Paku Buwono marisi,
Nyata darahe ngaluhur,
Tinonton tetep mencorong.
Donga puji pinunjul ,
Jangka unggul panjakaning kabul,
Tata titi terus permana permati,
Kadhaton banjur binangun,
Surakarta gya kesohor.
Arah sajuru juru,
Pra sedulur gawa gawe makmur,
Among dagang among daya among tani,
Jeng Sinuwun guyub rukun,
Darma bakti gotong royong.
Taman temen tinemu,
Trus tinempuh mawi lenggah lungguh,
Lageyane para abdi merak ati,
Kekadangan kayat kayun,
Sinandi gambaran kayon.
8.
Pucung
Munggah dhuwur Karaton tambah misuwur,
Kaonang ngumandhang,
Sami caos bulu bekti,
Mingset mlampah ngalap berkah tikel kathah.
Patut runtut abdi dalem mbangun turut,
Sangga sesanggeman,
Sinunggi pinundhi pundhi,
Samya setya santi rumeksa saraya.
Desa gunung kutha ngakutha nyengkuyung,
Sagunging kawula,
Jejel riyel pacak baris,
Kanjeng Sunan sinartanan kayuwanan.
Turut lurung tela puhung pari jagung,
Uwohing ngrembaka,
Karaton yekti mberkati,
Pra kawula ginanjar sakeh nugraha.
Kanjeng Sunan welas asih,
Sentana abdi pangarsa,
Jawat asta gandheng renteng,
Paguyuban pra kawula,
Manunggal jiwane kempal,
Sunan ber bandha ber bandhu,
Ing cipta ndherek suwita.
Ngungak bobot bebet bibit,
Bobot kebak ing kawignyan,
Ngeleng ngelung ngarah ngore,
Bebet sasana hartaka,
Pawitane sanak kadang,
Bibit trah rembesing madu,
Nyata darahing kusuma.
Mardi sasmita jinarwi,
Jeng Sunan sampun wikan,
Nadyan ijen terus gladhen,
Terampil rikat trengginas,
Minangka pangarsa praja,
Solah bawa bakal tunut,
Kinarya kaca benggala.
Menep weninging penggalih,
Kanjeng Sunan kaleksanan,
Umyung gangsa beri bendhe,
Suling peling nut wirama,
Warata dugi sapraja,
Suwara gumyak gumuruh,
Muncar gebyar sru sumunar.
10.
Sinom
Kapurwakan Grebeg Sura,
Tata cara ganti warsi,
Kyai Slamet cucuk lampah,
Kutha Sala den ubengi,
Lampah samargi margi,
Puter tepung gelang kemput,
Pendherek sung pamuja,
Wiwit wanci madya ratri,
Kersa ngarak penak jenak trus pinarak.
Wana Karandha Wahana,
Bathari Kala Yuwati,
Serah srahan daging mentah,
Katlah slametan negari,
Pra sentana ngadani,
Sinebut maesa lawung,
Budi Arab Hindustan,
Puja puji pangastuti,
Nuli maca prastawa lakon narendra.
Nyadran sowan pajimatan,
Leluhur sampun suwargi,
Puralaya Pajimatan,
Laweyan pujangga Pengging,
Ngerang Sela Penjawi,
Panaraga Tarub Butuh,
Amangkurat ing Tegal,
Minulya nata Mentawis,
Surakarta Hadiningrat rum kuncara.
Upacara grebeg bada,
Perayaan idul fitri,
Ngarak pareden gunungan,
Hasil bumi warni warni,
Tahlil tahmid lan takbir,
Ngumandhang sajuru juru,
Apura ingapura,
Taline silaturahmi,
Tanah Jawa mbabar piwulang agama.
11.
Mijil
Sasi besar tumrap tiyang Jawi,
Pancen entheng abot,
Krana padha duwe gawe gedhe,
Samukawis metu dana picis,
Grebeg besar yekti,
Ana Masjid Agung.
Kanjeng Sunan terus mandhegani,
Upacara Kraton,
Siyang ratri miwah enjang sore,
Anut punjering budaya Jawi,
Basuki lestari,
Hayu run tumurun.
Sagung para abdi dalem sami,
Prayogi wigatos,
Andum gawe mapan kana kene,
Kabudayan Jawi tuwuh semi,
Ndherek sri narpati,
Jeng nata Sinuwun.
Raja Surakarta darma bakti,
Ambangun karaton,
Kagem jagad wus lumampah suwe,
Maju terus bareng mulya mukti,
Pakarti pekerti,
Moncer mancur luhur.
Lambang radya laksana wedharan luhur,
Lintang sasi arka bumi,
Tancep paku kukuh bakuh,
Rinengganan kapas pari,
Babat bibit bebet bobot.
Narapati tampi darma bakti,
Ageng inggil abot,
Kamardikan dhiri dipun sade,
Gagasan kawula den paringi,
Gegondhelan Gusti,
Lelandhesan hukum.
Surakarta Hadiningrat, Ahad Kliwon 20 September 2026.
Purwadi